Kategori: Makaleler

Padişahın Baş Yardımcısı Kimdir? İktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi… Bu kelimeler, toplumların yaşam biçimlerini ve gücün nasıl yapılandığını anlamamıza yardımcı olan temel kavramlardır. Ancak, bu kavramlar sadece teorik tartışmalarla sınırlı kalmaz; her birinin ardında, toplumun dinamiklerini şekillendiren derin bir tarihsel ve siyasal gerçeklik yatar. Padişahın baş yardımcısı kimdir sorusuna cevap verirken, güç ilişkilerinin nasıl evrildiğini, toplumsal düzenin nasıl kurulduğunu ve yurttaşın bu yapıdaki yerini sorgulamak gerekir. Padişahın baş yardımcısı, salt bir yönetici ya da bürokratik bir figürden çok daha fazlasıdır. Bu figür, aynı zamanda devletin egemenliğini temsil eder, otoritenin meşruiyetini pekiştirir ve toplumdaki katılım mekanizmalarını şekillendirir. İktidar ve Meşruiyet:…

Mart ayında ceviz budanır mı? Tarihsel Perspektiften Bir İnceleme Geçmişin izlerini aramak, yalnızca tarihsel olayları anlamakla kalmaz, aynı zamanda bugünü nasıl şekillendirdiğimizi anlamamıza da yardımcı olur. Bugün, geçmişin derinliklerine bakarak sadece tarihsel olayların değil, toplumsal pratiklerin, geleneklerin ve kültürel anlayışların nasıl şekillendiğini de keşfederiz. Bu yazıda, Mart ayında ceviz budanıp budanamayacağına dair bir soruyu tarihsel bir perspektiften ele alarak, doğanın evrimi, tarımsal gelenekler ve toplumsal dönüşümlerin birbirini nasıl etkilediğini anlamaya çalışacağız. Ceviz Ağacının Yetiştirilmesi ve Budama Geleneği Tarihin derinliklerinde, insanlar doğayla uyum içinde yaşamak zorundaydı. Tarıma dayalı topluluklar, yerel ekosistemle uyumlu çalışarak, her yılın belirli zamanlarında belirli işleri yapmanın gerekli…

Madde Krizi Ne Kadar Sürer? Felsefi Bir Bakış Bir sabah uyanıyorsunuz; bedeninizde bir eksiklik hissi, ruhunuzda bir boşluk. İçsel bir çalkalanma başlar, zihin ve bedenin savaşı, her geçen dakika daha da belirginleşir. “Bundan ne kadar süre daha devam edebilirim?” sorusu aklınızda yankı yapar. Bir maddeye, bir alışkanlığa, bir araca bağlılığınızın zirveye ulaşmasının ardından yaşadığınız kriz, ne kadar sürer? Bu krizin bitişi, yalnızca zamanın geçmesiyle mi mümkündür? Yoksa bu deneyim, varoluşumuzun derinliklerine, insan olmanın anlamına dair daha temel soruları mı içinde barındırır? Felsefi bir bakış açısıyla, bu sorular sadece bir madde bağımlılığının kriz anlarını değil; aynı zamanda insan doğasının sınırlarını, etik…

Halil Paşa ve İngilizleri Esir Alan O Günü Hatırlamak Bir Günün Hikâyesi Kayseri’nin sabahına uyandığımda, her şeyin normal olduğunu düşündüm. Sabah kahvemi içerken, dışarıdaki rüzgarın hafifçe yerleşim alanımın etrafında dans etmesini izlerken, birden aklıma eski bir hikâye geldi. O kadar derindi ki, sanki geçmişten bir hayalet gelip kolumdan çekip beni 1919 yılının o sıcak günlerine götürecek gibiydi. Yazının başlığından ne demek istediğimi fark etmişsinizdir, Halil Paşa. Birçok insan, bu ismi duymamıştır ya da sadece tarihten birkaç kesitte adını bir şekilde öğrenmiştir. Fakat o, bir dönemi değiştiren bir figürdü. İngilizleri esir alması, düşmanlarını dize getirmesi, gerçek anlamda bir kahramanlık destanıydı. “Neden…

Görünmez Çocuk Ne Anlatıyor? Pedagojik Bir Bakış Bir çocuk, sınıfın köşesinde sessizce oturuyor. Onunla göz göze gelmeye çalışırken, yüzünde bir şeyler söyleyen, ama bir türlü duyulamayan bir hüzün var. Belki de görünmeyen çocuk, sadece fiziksel değil, aynı zamanda duygusal ve entelektüel anlamda da “görülmeyen” bir öğrencidir. Her gün okula gelmesine rağmen, toplumda, sınıfta ve eğitim sisteminde yeterince değer görmeyen, sesini duyuramayan bir çocuk… Peki, bu çocuğun suskunluğu ne anlatıyor? Eğitim, sadece bilgi aktarmakla ilgili değil, aynı zamanda öğrenciye kendisini keşfetme, ifade etme ve dünyayla bağ kurma fırsatı tanımaktır. Ancak, tüm öğrenciler bu fırsatları eşit şekilde bulamıyor. Bugün “görünmez çocuk” kavramı,…

Normal Hava Basıncı Ne Kadar Olmalı? Hava basıncı… Hemen hemen her gün yaşadığımız, ama çoğumuzun pek de dikkat etmediği bir kavram. Havanın üstümüze baskı yapması gibi düşündüğümüzde, belki biraz garip bir his uyandırabilir, ama aslında hepimizin etrafını saran bir şey. Peki, normal hava basıncı ne kadar olmalı ve neden bu kadar önemli? Bu yazıda, normal hava basıncının ne olduğunu ve hayatımıza nasıl etki ettiğini, basit bir dille ve günlük yaşamdan örneklerle açıklayacağım. Hava Basıncı Nedir? Hava basıncı, atmosferdeki havanın, yeryüzüne uyguladığı baskıdır. Bunu basitçe, tüm dünya yüzeyini kaplayan hava katmanının, yer yüzeyine doğru ittiği kuvvet olarak düşünebiliriz. Hava, aslında bir…

Cayma Bedeli: Kültürel Bir Bakış Açısı Farklı kültürler, toplumsal ilişkileri, ekonomik sistemleri ve bireysel davranışları farklı şekillerde yapılandırır. Birçok toplumda, bazı hareketler ya da kararlar belirli bedellerle gelir; bu bedeller bazen para, bazen de toplumsal ilişkiler ya da kimlik üzerindeki etkiler olabilir. Bu yazıda, “cayma bedeli” kavramını, sadece ekonomik bir terim olarak değil, bir toplumun değerler sistemi ve bireylerin toplumsal yapılarla olan bağlarını anlamamıza yardımcı olacak bir anahtar olarak inceleyeceğiz. Cayma bedeli, genellikle bir sözleşmeden ya da anlaşmadan dönülmesi durumunda ödenmesi gereken bir tazminat olarak kabul edilir. Ancak bu kavram, sadece finansal bir bedel ile sınırlı değildir; birçok kültürde, bir…

Gen Baskın ve Çekinik Olabilir mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Toplumdaki Cinsiyet Rollerinin Evrimi ve Genetik Faktörler Günümüzde genetik farklılıkların toplumsal cinsiyetle ilişkilendirilmesi, bazen karmaşık ve bazen de oldukça basit bir konu gibi görünebilir. Ancak toplumsal yapının şekillendirdiği normlar, bu farkların toplumda nasıl algılandığını ve hangi rollerin “baskın” ya da “çekinik” olarak tanımlandığını etkiler. İnsanların doğuştan gelen özellikleri, örneğin genetik faktörler, cinsiyet rollerini nasıl üstlendikleriyle ilintili olabilir. Ancak, bu özelliklerin toplumsal hayatta nasıl şekillendiği, genetikten çok daha derin bir etkileşimi işaret eder. İstanbul’un kalabalık sokaklarında, toplu taşımada ya da işyerlerinde sıkça karşılaştığımız bir gerçek var:…

3 Aylık Bebek Aldırmak Günah Mı? Pedagojik Bir Bakış Eğitim, sadece bilgi aktarımı değil, aynı zamanda toplumların değer sistemlerinin, inançlarının ve etik anlayışlarının şekillendiği bir süreçtir. İnsanlar öğrenirken, sadece ders kitaplarındaki bilgileri edinmekle kalmazlar, aynı zamanda toplumsal normlar, kültürel değerler ve etik sorumluluklarla da yüzleşirler. Eğitim, bir toplumun düşünme biçimini değiştirebilecek kadar güçlü bir araçtır ve bu güç, insanları derin sorular sormaya, etik ikilemleri incelemeye ve toplumsal sorunları daha derinlemesine anlamaya yönlendirir. Bugün, çok hassas bir konuya odaklanacağız: 3 aylık bebek aldırmanın günah olup olmadığı. Bu soruya, dinî ve toplumsal bir bakış açısının yanı sıra pedagojik bir bakış açısıyla da…

“Sen Bir Afitabı Yekta Ne Demek?” Psikolojik Bir İnceleme Herkesin günlük yaşamda karşılaştığı, bazen kullandığı ama üzerine derinlemesine düşünmediği bir kavram vardır: dilin ve anlamın derinlikleri. Kelimeler, bazen birer etiket, bazen de insan davranışlarının gizli anahtarlarıdır. “Sen bir afitabı yekta ne demek?” gibi bir ifade, yüzeyde anlamsız gibi görünebilir, ancak ardında oldukça derin bir psikolojik süreç olabilir. İnsan zihninin karmaşıklığına dair bir yolculuğa çıkmaya, dilin bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarına bakarak bu ilginç ifadeyi çözmeye çalışacağız. Bu yazıda, bu gibi dilsel yapıları psikolojik bir mercekten inceleyecek; bilişsel, duygusal ve sosyal süreçleri anlamaya çalışacağız. İnsanların sözlü iletişimdeki davranışları, aslında onlar hakkında…