Terim Anlam Tam Olarak Nedir? Edebiyatın Dili Üzerine Bir Yolculuk Bir edebiyatçı için kelimeler yalnızca iletişim aracı değil, dünyalar kuran varlıklardır. Her sözcük, tarih boyunca katman katman anlamlar biriktirir; her kullanım, bir bağlam yaratır. Bu nedenle, bir kelimenin anlamı yalnızca sözlükteki tanımında değil, onun hangi sahnede, hangi duyguyla söylendiğinde gizlidir. Ancak terim anlam dediğimiz kavram, bu çoklu anlamlar arasında disipline edilmiş, sınırları belirli bir anlam düzlemine işaret eder. Edebiyatın çok yönlü evreninde, terim anlam hem bir sınır hem de anlamın güvenli limanıdır. Terim Anlamın Tanımı: Dilde Bilginin Katılaşmış Hali Terim anlam, bir kelimenin belirli bir bilim, sanat ya da meslek…
10 YorumYazar: admin
Kan Davaları Devam Ediyor mu? Gelenek, Gerçeklik ve Değişimin Hikâyesi Bazı konular vardır ki geçmişten bugüne taşınır, kuşaktan kuşağa aktarıldıkça şekil değiştirir ama tamamen kaybolmaz. “Kan davaları devam ediyor mu?” sorusu da tam olarak böyle bir meseledir. Bir zamanlar filmlerde, romanlarda ya da tarih kitaplarında okuduğumuz bu kanlı hesaplaşmalar, acaba bugün hâlâ hayatlarımızın bir yerinde var mı? Gelin, hem verilerle hem de gerçek insan hikâyeleriyle bu sorunun cevabını birlikte arayalım. Kan Davası: Bir Kültürün Gölgesinde Büyüyen Kavram Kan davası, en basit tanımıyla bir kişinin öldürülmesinin ardından mağdur ailenin intikam alma amacıyla failin veya ailesinin bir ferdini öldürmesiyle başlayan, kuşaklar boyu…
12 YorumBir Hikâyeyle Başlayalım… Kamu Düzenini Ne Sağlar? Empatiyle Stratejinin Dansı Bir sonbahar sabahıydı. Şehrin üzerini ince bir sis örtmüş, sokaklar sessizliğe bürünmüştü. İnsanlar aceleyle işlerine giderken, bir parkın köşesinde iki eski dost buluşmuştu. Ayşe, yıllardır sosyal hizmetlerde çalışan bir psikolog; Murat ise emniyette görev yapan bir strateji uzmanıydı. İkisi de kamu düzeni üzerine farklı bakış açılarına sahipti. Fakat o sabah, birbirlerinden öğrenecek çok şeyleri olduğunu fark ettiler. Empatinin Gücü: Ayşe’nin Dünyası Ayşe, kahvesinden bir yudum aldı ve derin bir nefes verdi. “Murat,” dedi, “düzeni yalnızca kurallar değil, insanların kalpleri sağlar. Bir anne çocuğunu yetiştirirken, bir komşu diğerine yardım ederken, bir…
14 YorumAşağıda, eldeki sınırlı kaynaklar ışığında Prof. Dr. Bekir Tuğcu’yu ekonomi perspektifiyle ele alan özgün bir blog yazısı yer alıyor. (Not: araştırmalar tıpla ilgili olduğunu gösteriyor; bu yazıda “ekonomi bakışı” bir düşünsel çabaya dayanıyor.) — Kaynakların Kıtlığı ve Seçimlerin Ağırlığı: Bir Ekonomistin Perspektifinden Prof. Dr. Bekir Tuğcu’ya Dair Her ekonomist bilir ki kaynaklar sınırlıdır; bütçeler sınırlıdır; tercihler her zaman bir bedel taşır. Bir insan biyografisi, özellikle akademik ve mesleki yönü olan bir figür için, bu tercihlerin ve kaynak kullanımının izini sürmek bakımından da bir ekonomi benzeri analiz gerektirir. Prof. Dr. Bekir Tuğcu’yu tanımaya çalışırken elimizdeki veri parçaları, bir “beceri portföyü” ve…
Yorum BırakKahkaha Çiçeği Ne İşe Yarar? Toplum, Cinsiyet ve Kültür Üzerine Sosyolojik Bir Okuma Bir Sosyoloğun Gözünden: Çiçeklerin Sessiz Sosyolojisi Toplum dediğimiz şey, tıpkı bir bahçe gibidir. Her birey, o bahçede farklı biçimde açan bir çiçektir. Ben bir sosyolog olarak, doğayı yalnız biyolojik değil, toplumsal anlamların taşıyıcısı olarak da görürüm. Kahkaha çiçeği —adıyla bile— insan ilişkilerinin neşeli, ama aynı zamanda kırılgan yanını temsil eder. Doğada bu çiçek, rengarenk yaprakları ve canlı görünümüyle dikkat çeker. Halk arasında çeşitli bölgelerde “zambakgillerden”, “gülhatmi” veya “güz çiçeği” olarak da bilinir. Fakat kahkaha çiçeğini asıl ilginç kılan, onun kültürel anlamıdır: gülmenin, dayanışmanın ve kadınsı neşenin simgesi…
14 YorumHorst, Graben ve Orojenez: Toplumun Fay Hatları Üzerine Sosyolojik Bir Düşünce Bir Araştırmacının Samimi Girişi Toplumu anlamaya çalışmak, bazen yer kabuğunu okumaya benzer. Her katmanın altında bir başka anlam, bir başka gerilim yatar. Horst ve Graben kavramlarını ilk kez jeoloji derslerinde duydum: biri yükselen bir kütleyi, diğeri çöken bir alanı anlatır. Ama zamanla fark ettim ki, aynı dinamik toplumsal yaşamda da işliyor. İnsan ilişkilerinde, sınıflar arasında, hatta cinsiyet rollerinde bile bir tür “sosyal jeoloji” var. Yeryüzü nasıl orojenez —yani dağ oluşumu— süreçleriyle biçimleniyorsa, toplum da sürekli yeniden şekilleniyor. Toplumun değerleri, normları ve rollerinin arasında tıpkı bir fay hattı gibi ince…
14 YorumGüç Birimi Nedir? Toplumsal İlişkilerde Görünmeyen Dengeyi Anlamak Toplumsal yapılar, tıpkı bir araştırma laboratuvarındaki sistemler gibi, görünmez bağlantılarla birbirine bağlıdır. Yıllardır toplumun dinamiklerini anlamaya çalışan bir sosyolog olarak şunu fark ettim: Güç, yalnızca fiziksel bir kuvvet ya da politik bir otorite değildir; aynı zamanda ilişkilerin, rollerin ve sembollerin içinde dağılan görünmez bir enerjidir. Bu enerjinin ölçü birimini belirlemek zor olsa da, onu “güç birimi” olarak tanımlamak, toplumsal düzenin nasıl işlediğini çözümlememizi kolaylaştırır. Peki, güç birimi nedir? Toplum içinde nasıl şekillenir, kimde yoğunlaşır ve kim bundan mahrum kalır? Toplumsal Güç: Görünmez Bir Enerji Ağının Anatomisi Toplumsal güç, bireylerin ve kurumların birbiri…
14 YorumHalk Dilinde Kapçık Ne Demek? Kavramların Peşinde Bir Dil Yolculuğu Bazı kelimeler vardır, resmi sözlüklerde birkaç satırla tanımlanır ama halk dilinde onlar çok daha fazlasıdır. Onlara yüklenen anlamlar, çağrışımlar, hatta espriler bile yaşadığımız kültürün aynası gibidir. “Kapçık” da tam olarak böyle bir kelime. Kulağa sevimli mi geliyor, yoksa biraz garip mi? Herkesin aklında farklı bir çağrışım yaratması hiç de tesadüf değil. Gelin, bu çok katmanlı kelimenin peşine birlikte düşelim. — “Kapçık” Nedir? Sözlükten Sokağa Uzanan Anlam Haritası Önce en sade hâliyle başlayalım. Türkçede kapçık, kelime anlamı olarak genellikle küçük kese, torbacık ya da dış kabuk gibi tanımlarla karşımıza çıkar. Ancak…
10 YorumAşırı Kapasite Ne Demek? Farklı Gözlerden Aynı Gerçeğe Bakmak Ben tartışmayı seven biriyim. Hele konu “aşırı kapasite” olunca, farklı sesleri dinlemek bana hep daha öğretici geliyor. Çünkü bu kavram tek bir tanıma sığmayacak kadar karmaşık; birinin elinde “gereksiz maliyet”, diğerinin gözünde “geleceğe yatırım” olabilir. Peki ya meseleye cinsiyet perspektifinden bakarsak? Erkeklerin daha çok rakam ve verimlilikle tanımladığı, kadınların ise toplumsal ve insani etkiler üzerinden sorguladığı aşırı kapasiteyi iki farklı dünyadan analiz edelim. Belki de asıl gerçek bu iki bakışın ortasında saklıdır. Önce tanım: Aşırı kapasite, bir işletmenin üretebileceğinden çok daha az talep geldiğinde ortaya çıkan atıl potansiyeldir. Ancak bu sadece…
6 YorumGururlu İnsana Nasıl Davranmalı? Siyaset Biliminin Güç, İdeoloji ve İlişki Perspektifinden Bir Analiz Bir siyaset bilimci olarak her zaman şu soruyla başlarım: İnsan ilişkileri bir mikro-iktidar alanıysa, gurur bu alanın hangi noktasında durur? Gururlu insan, yalnızca bireysel bir karakter özelliği değildir; toplumsal düzenin, iktidar ilişkilerinin ve ideolojik yapının küçük bir yansımasıdır. Bu nedenle “gururlu insana nasıl davranmalı?” sorusu, sadece bir psikolojik ya da etik mesele değil, aynı zamanda politik bir sorudur. — Gururun İktidarla Dansı: Güç ve Saygı Arasındaki İnce Çizgi Gururlu insan, kendi değerini koruma refleksiyle hareket eder; tıpkı bir devletin egemenliğini koruma içgüdüsü gibi. Siyaset bilimi açısından bu…
12 Yorum